
'In 2020 komt de EU 900.000 ICT'ers tekort'
NRC.NEXT
23 oktober 2014 donderdag
Section: weten; Blz. 2
Dat stond vorige week in een artikel in deze krant 
De aanleiding 
ICT'ers zijn hun gewicht in quinoa waard. Keer op keer wordt gewaarschuwd dat er een tekort aan ICT'ers dreigt en dat jongeren als de wiedeweerga bètastudies moeten gaan doen. nrc.next schreef vorige week dat er in 2020 een tekort is van 900.000 ICT'ers in de Europese Unie. Klopt dit? 
Waar is het op gebaseerd? 
De Europese Commissie bracht begin dit jaar een rapport uit over 'e-skills' in de Europese Unie. Hierin werd onder andere onderzocht hoe de vraag naar ICT'ers zich zal ontwikkelen. In 2020 zou het tekort aan ICT'ers volgens dit onderzoek bestaan uit 913.000 banen. 
En, klopt het? 
Om te beginnen moeten we weten op welke manier dit is onderzocht. Onderzoeksbureau Empirica heeft verschillende scenario's gemaakt, waarvan één het 'Main Forecast Scenario' heet. Hieruit komt het cijfer 913.000 voort. 
Om deze voorspelling te doen, heeft Empirica gekeken naar de verwachte economische groei in de eurozone en de verwachte investeringen in ICT, gebaseerd op de investeringen in de afgelopen jaren. Verder is een prognose gemaakt van het aantal mensen dat zal afstuderen als ICT'er en naar de mate waarin mensen voor een baan zullen migreren binnen de Europese Unie. 
Onder andere op basis van deze cijfers zijn twee dingen berekend: het aantal banen dat in 2020 zal worden vervuld, en het 'vraagpotentieel': het aantal banen dat zou kunnen ontstaan als het aanbod van ICT'ers groot genoeg was. Het verschil tussen het daadwerkelijke aantal banen en het vraagpotentieel is dan het tekort aan ICT'ers. Dit is volgens Empirica een 'theoretisch cijfer' voor het aantal banen dat 'gecreëerd zou kunnen worden'. Tobias Hüsing, een van de auteurs van het rapport, vult voor alle duidelijkheid aan dat het niet gaat om daadwerkelijke vacatures. 
Zoals iedereen met een beetje verstand van economie weet, spelen vraag en aanbod een kat-en-muisspel. Als het aanbod - in dit geval van mensen die een baan zoeken in de ICT - er niet is, zal de vraag - vacatures - niet automatisch ontstaan. Werkgevers gaan immers niet proberen mensen aan te nemen van wie zij weten dat ze er niet zijn. In plaats daarvan zullen ze de productiestructuur aanpassen door bijvoorbeeld werk naar het buitenland (buiten de EU dus) te verplaatsen. 
De boodschap dat er een 'tekort aan ICT'ers' is, of zelfs 'onvervulde vacatures' zoals de Europese Commissie zelf schreef in een persbericht, is dus een beetje misleidend. Het gaat niet om echte onvervulde banen, maar om het aantal banen dat in theorie extra zou kunnen ontstaan. 
Daar komt bij dat dit soort voorspellingen altijd een hoog glazen bolkarakter heeft. Dat blijkt al uit het feit dat de Commissie een jaar eerder nog voorspelde dat het tekort van 900.000 al in 2015 zou optreden, vijf jaar eerder dus dan nu wordt aangenomen. De voorspelling is aangepast vanwege de tegenvallende economische groei, zegt een woordvoerder van de Commissie. We weten niet wat de economie de komende jaren nog voor fratsen gaat uithalen, dus voorspellers kunnen maar beter voorzichtig zijn. 
Conclusie 
Of er in 2020 een tekort is van 900.000 ICT'ers, hangt ervan af hoe je 'tekort' definieert. In het rapport dat de Europese Commissie uitbracht staat dat er in 2020 plek is voor 900.000 extra ICT'ers, mits die zich aandienen. Als er geen aanbod is van ICT'ers, ontstaan er waarschijnlijk ook geen vacatures. Of het cijfer 900.000 klopt, is op dit moment niet te zeggen. Uit het feit dat de Commissie de prognose een jaar na het vorige rapport (uit 2013) alweer heeft aangepast, blijkt dat dit soort voorspellingen lastig is. Op dit moment moeten wij de stelling beoordelen als niet te checken. 
floor rusman 
